Hướng bàn làm việc thường được xác định theo hướng mặt của người ngồi, không phải hướng lưng. Khi lựa chọn vị trí, doanh nghiệp cần xem xét đồng thời yếu tố phong thủy, tầm nhìn, ánh sáng, lối đi và mức độ tập trung của nhân viên.
Một cách bố trí phù hợp không chỉ dựa trên hướng tốt theo bản mệnh. Bàn làm việc còn phải đáp ứng điều kiện sử dụng thực tế, chẳng hạn không chắn lối di chuyển, không đối diện trực tiếp với khu vực có nhiều người qua lại và duy trì khoảng cách phù hợp giữa các vị trí ngồi.
Hướng bàn làm việc là hướng lưng hay hướng mặt?
Hướng bàn làm việc được tính theo hướng mặt của người ngồi khi làm việc. Ví dụ, khi nhân viên ngồi quay mặt về phía Đông và lưng hướng về phía Tây, bàn làm việc được xác định là hướng Đông.
Theo quan niệm phong thủy, mặt bàn nên hướng về khu vực có không gian mở và cho phép người ngồi quan sát được cửa ra vào. Cách bố trí này thường được xem là thuận lợi vì người sử dụng không bị bất ngờ khi có người tiếp cận từ phía sau.
Xét về công năng, tầm nhìn rõ ràng cũng làm giảm cảm giác thiếu an toàn tại những khu vực có nhiều hoạt động. Tuy nhiên, bàn không nên đặt thẳng hàng với cửa ra vào vì luồng di chuyển liên tục, tiếng nói chuyện và các hoạt động bên ngoài dễ làm gián đoạn công việc.
Trong văn phòng có diện tích hạn chế, không phải vị trí nào cũng đáp ứng đầy đủ các nguyên tắc trên. Doanh nghiệp có thể sử dụng vách ngăn thấp, tủ hồ sơ hoặc điều chỉnh góc bàn để giảm ảnh hưởng từ cửa và lối đi mà không làm không gian trở nên khép kín.
Vì sao không nên ngồi quay lưng trực tiếp về phía cửa?
Vị trí quay lưng hoàn toàn về phía cửa khiến người ngồi khó quan sát người ra vào và các hoạt động phía sau. Trong môi trường văn phòng mở, tình trạng này dễ gây mất tập trung, đặc biệt tại các bàn nằm gần hành lang, khu vực máy in hoặc phòng họp.
Nếu mặt bằng không cho phép thay đổi hướng bàn, doanh nghiệp có thể áp dụng một số phương án:
- Di chuyển bàn lệch khỏi trục chính của cửa.
- Bố trí tủ thấp hoặc vách ngăn phía sau ghế.
- Sử dụng vách kính mờ để giảm chuyển động trong tầm nhìn.
- Giữ khoảng cách phù hợp giữa lưng ghế và lối đi.
- Tránh đặt khu vực trao đổi nhanh ngay phía sau bàn làm việc.
Những điều chỉnh này tập trung vào khả năng quan sát, tiếng ồn và sự riêng tư. Đây là các yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến điều kiện làm việc, bất kể doanh nghiệp có áp dụng nguyên tắc phong thủy hay không.
Cách xác định hướng bàn làm việc
Doanh nghiệp có thể xác định hướng bàn theo ba bước:
Bước 1: Xác định vị trí người ngồi
Ngồi tại vị trí sử dụng thực tế, giữ tư thế làm việc thông thường và xác định hướng nhìn thẳng về phía trước.
Bước 2: Sử dụng la bàn
Có thể dùng la bàn cầm tay hoặc ứng dụng la bàn trên điện thoại. Khi đo, cần tránh đứng quá gần thiết bị điện, kết cấu kim loại lớn hoặc hệ thống kỹ thuật vì các yếu tố này có thể làm sai lệch kết quả.
Bước 3: Đối chiếu với mặt bằng
Sau khi xác định phương hướng, cần kiểm tra lại vị trí cửa, cửa sổ, cột, lối thoát hiểm và khu vực giao thông nội bộ. Một hướng phù hợp về phong thủy nhưng cản trở lối đi hoặc gây chói màn hình vẫn cần được điều chỉnh.
Hướng bàn làm việc theo ngũ hành
Việc chọn hướng theo ngũ hành thuộc hệ thống quan niệm phong thủy và không phải tiêu chuẩn bắt buộc trong thiết kế văn phòng. Doanh nghiệp áp dụng yếu tố này nên xem đây là một tiêu chí tham khảo, sau các yêu cầu về công năng, an toàn và điều kiện vận hành.
Hướng bàn làm việc cho người mệnh Kim
Các hướng thường được nhắc đến đối với người mệnh Kim gồm Tây, Tây Bắc và Đông Bắc. Khi lựa chọn một trong các hướng này, cần kiểm tra vị trí bàn có bị nắng chiếu trực tiếp hoặc nằm sát luồng giao thông hay không.
Bàn quay về hướng Tây có nguy cơ nhận lượng nhiệt lớn vào buổi chiều nếu đặt gần cửa kính. Rèm chống nắng, kính kiểm soát nhiệt hoặc điều chỉnh góc bàn là những phương án cần được xem xét.
Hướng bàn làm việc cho người mệnh Thủy
Hướng Bắc thường được lựa chọn cho người mệnh Thủy. Một số trường hợp còn cân nhắc hướng Tây tùy theo cách xác định cung mệnh.
Tuy nhiên, hướng Bắc tại từng mặt bằng không đồng nghĩa với điều kiện ánh sáng giống nhau. Doanh nghiệp vẫn cần khảo sát lượng sáng tự nhiên, hướng gió và vị trí hệ thống điều hòa trước khi sắp xếp bàn.
Hướng bàn làm việc cho người mệnh Mộc
Người mệnh Mộc thường được khuyến nghị ngồi quay mặt về hướng Đông hoặc Đông Nam. Phía sau chỗ ngồi nên có tường, tủ hoặc vách ngăn ổn định thay vì lối đi thường xuyên.
Bàn cũng không nên hướng thẳng vào nhà vệ sinh, khu vực thu gom rác hoặc phòng kỹ thuật. Ngoài quan niệm phong thủy, đây là những khu vực có thể phát sinh tiếng ồn, mùi và hoạt động vận hành không phù hợp với vị trí làm việc cố định.
Hướng bàn làm việc cho người mệnh Hỏa
Các hướng Đông Bắc, Tây Nam và Tây Bắc thường được cân nhắc cho người mệnh Hỏa. Khi áp dụng, cần ưu tiên vị trí không bị ánh sáng mạnh phản chiếu trực tiếp vào màn hình.
Tại văn phòng có mặt kính lớn, hướng bàn và hướng cửa sổ cần được xem xét riêng. Bàn quay theo hướng phù hợp nhưng màn hình đối diện cửa kính vẫn gây chói và ảnh hưởng đến khả năng quan sát.
Hướng bàn làm việc cho người mệnh Thổ
Hướng Tây Nam và Đông Bắc thường được nhắc đến đối với người mệnh Thổ. Doanh nghiệp nên kiểm tra góc bố trí thực tế để tránh đặt bàn sát cột lớn hoặc trong khu vực quá hẹp.
Khoảng trống phía sau ghế cần đủ cho nhân viên di chuyển mà không ảnh hưởng đến bàn kế bên. Đây là yêu cầu quan trọng tại các văn phòng bố trí mật độ cao.
Nguyên tắc bố trí bàn làm việc trong văn phòng
Hướng ngồi chỉ là một phần trong quá trình sắp xếp mặt bằng. Một vị trí làm việc phù hợp còn phụ thuộc vào lối đi, ánh sáng, tiếng ồn, hệ thống kỹ thuật và đặc điểm công việc của từng bộ phận.
Quan sát được cửa nhưng không ngồi đối diện trực tiếp
Người ngồi nên nhìn thấy cửa ra vào hoặc lối tiếp cận chính. Tuy nhiên, bàn đặt ngay trước cửa dễ chịu ảnh hưởng từ người qua lại, tiếng đóng mở cửa và luồng gió từ hành lang.
Vị trí chéo so với cửa thường cân bằng hơn giữa khả năng quan sát và mức độ tập trung. Trong phòng làm việc riêng, bàn có thể được đặt lùi vào phía trong thay vì nằm trên trục cửa.
Phía sau chỗ ngồi nên có điểm tựa
Tường, tủ tài liệu hoặc vách ngăn tạo ranh giới rõ ràng phía sau vị trí làm việc. Cách bố trí này đặc biệt cần thiết đối với bàn của quản lý, khu vực tiếp khách và các vị trí thường xuyên xử lý tài liệu cần bảo mật.
Không nên đặt ghế quá sát tường. Khoảng cách cần đủ để kéo ghế, đứng lên và di chuyển mà không va chạm với đồ nội thất.
Tránh đặt bàn dưới dầm hoặc thiết bị kỹ thuật
Dầm trần, miệng gió điều hòa, đường ống và đèn chiếu sáng công suất lớn có thể ảnh hưởng đến điều kiện sử dụng. Luồng gió thổi trực tiếp trong thời gian dài gây khó chịu, trong khi đèn đặt sai vị trí dễ tạo bóng hoặc phản chiếu trên màn hình.
Trước khi chốt sơ đồ chỗ ngồi, doanh nghiệp cần đối chiếu bản vẽ nội thất với bản vẽ trần và hệ thống cơ điện. Việc chỉ kiểm tra mặt bằng sàn thường không phát hiện được các xung đột phía trên vị trí bàn.
Không đặt bàn sát khu vực có nhiều tiếng ồn
Máy in, pantry, phòng họp, khu vực lễ tân và lối vào là những nguồn tiếng ồn phổ biến. Các vị trí cần tập trung cao như kế toán, pháp chế hoặc phân tích dữ liệu nên được bố trí cách xa những khu vực này.
Nếu diện tích không cho phép tách biệt hoàn toàn, doanh nghiệp có thể sử dụng vật liệu tiêu âm, vách kính hoặc bố trí tủ lưu trữ làm lớp ngăn cách.
Kiểm soát ánh sáng tại vị trí làm việc
Ánh sáng tự nhiên nên đi từ bên cạnh thay vì chiếu thẳng từ phía trước hoặc phía sau màn hình. Khi cửa sổ nằm phía sau lưng, ánh sáng phản chiếu lên màn hình có thể gây chói. Khi bàn quay trực tiếp ra cửa kính, độ sáng cao dễ làm mắt phải điều tiết liên tục.
Rèm, phim cách nhiệt và hệ thống chiếu sáng nhân tạo cần được phối hợp theo từng khu vực. Mục tiêu là duy trì độ sáng ổn định trong suốt thời gian làm việc, thay vì chỉ dựa vào điều kiện ánh sáng tại một thời điểm khảo sát.
Duy trì mặt bàn gọn và đủ diện tích sử dụng
Mỗi vị trí cần đủ chỗ cho màn hình, bàn phím, tài liệu và các thiết bị sử dụng thường xuyên. Việc đặt quá nhiều vật trang trí hoặc cây xanh trên bàn làm giảm diện tích thao tác và dễ che khuất tầm nhìn.
Đồ dùng cá nhân nên được giới hạn trong phạm vi không ảnh hưởng đến thiết bị điện, khe thông gió và lối đi dây. Tủ cá nhân hoặc hộc bàn là phương án phù hợp hơn đối với các vật dụng không cần sử dụng liên tục.
Có nên ưu tiên phong thủy khi bố trí toàn bộ văn phòng?
Phong thủy có thể được xem xét tại phòng giám đốc, bàn quản lý hoặc các vị trí làm việc cá nhân có yêu cầu riêng. Đối với văn phòng quy mô lớn, việc bố trí toàn bộ chỗ ngồi theo bản mệnh của từng nhân viên thường khó triển khai và có thể làm giảm hiệu quả sử dụng diện tích.
Trong trường hợp này, doanh nghiệp nên ưu tiên các tiêu chí chung:
- Bảo đảm lối đi và lối thoát hiểm.
- Phân chia khu vực tập trung và khu vực trao đổi.
- Hạn chế ánh sáng chói và tiếng ồn.
- Phân bổ đủ ổ cắm, mạng và thiết bị kỹ thuật.
- Duy trì khoảng cách phù hợp giữa các bàn.
- Chừa diện tích cho nhu cầu mở rộng nhân sự.
Sau khi hoàn thiện cấu trúc mặt bằng, hướng bàn có thể được điều chỉnh trong phạm vi không ảnh hưởng đến công năng chung.
Những lỗi thường gặp khi chọn hướng bàn làm việc
Một số doanh nghiệp xác định hướng bàn trước khi kiểm tra hiện trạng mặt bằng. Cách tiếp cận này dễ dẫn đến các vấn đề như bàn chắn lối đi, màn hình bị chói hoặc nhân viên ngồi ngay dưới miệng gió điều hòa.
Các lỗi phổ biến gồm:
- Chỉ dựa vào hướng phong thủy mà bỏ qua cửa và cửa sổ.
- Xếp bàn quay lưng sát lối đi có mật độ di chuyển cao.
- Đặt bàn đối diện trực tiếp với cửa ra vào.
- Không kiểm tra hướng nắng vào buổi sáng và buổi chiều.
- Bố trí bàn bên dưới dầm, đèn hoặc miệng gió.
- Không tính khoảng trống kéo ghế và mở tủ.
- Sắp xếp quá nhiều bàn để tăng số chỗ ngồi.
- Không phân biệt yêu cầu làm việc của từng phòng ban.
Những lỗi này thường chỉ được phát hiện sau khi nhân viên bắt đầu sử dụng văn phòng. Khi đó, việc điều chỉnh có thể liên quan đến ổ cắm, dây mạng, vách ngăn và hệ thống chiếu sáng, thay vì chỉ di chuyển bàn.
Lưu ý khi bố trí bàn trong quá trình thiết kế văn phòng
Doanh nghiệp nên kiểm tra hướng bàn ngay từ giai đoạn xây dựng layout. Bản vẽ cần thể hiện đầy đủ vị trí cửa, cửa sổ, cột, trục kỹ thuật, ổ điện, điểm mạng và thiết bị điều hòa.
Trước khi thi công hàng loạt, có thể bố trí thử một cụm bàn theo kích thước thực tế. Bước này cho phép kiểm tra khoảng cách di chuyển, góc nhìn màn hình và mức độ thuận tiện khi sử dụng tủ hoặc hộc bàn.
Đối với mặt bằng đang trong quá trình tìm thuê, hướng cửa sổ và cấu trúc sàn cần được đánh giá cùng với khả năng chia khu vực. Một mặt bằng có diện tích phù hợp nhưng nhiều cột, ít mặt thoáng hoặc hệ thống kỹ thuật cố định sẽ hạn chế phương án xoay hướng bàn.
RSQUARE Vietnam cung cấp dịch vụ tìm kiếm văn phòng, khảo sát mặt bằng và so sánh phương án thuê tại TP.HCM và Hà Nội. Doanh nghiệp có thể yêu cầu cập nhật diện tích trống, mức giá thuê và lịch khảo sát các tòa nhà phù hợp với quy mô nhân sự.
